مهران امیرمعینی ـ مدیر پژوهش موسسه بین المللی مطالعات انرژی با بیان این مطلب افزود: موضوع اعلام تصمیم حمله ترکیه به عراق، بحران در خاورمیانه و شورش در نیجریه، کاهش ذخیره‌سازی نفت در آمریکا، اشکالات فنی در تولید نفت در آلاسکا، کاهش 800 هزار بشکه‌ای تولید نفت امارات، پیش بینی تقاضای قوی در سال 2008 میلادی وکاهش ارزش دلار آمریکا از جمله دلایل اصلی افزایش قیمت نفت در هفته‌های اخیر بوده است.

وی با بیان این که عوامل ژئوپلتیک در بازار نفت مؤثر بوده‌اند، افزود: موضوع تصمیم حمله ترکیه به عراق و به منظور سرکوبی پ.ک.ک تا حدودی در افزایش قیمت نفت نقش داشته است، زیرا کردستان عراق در معرض خطر قرار گرفته و در حدود یک میلیون بشکه نفت عراق در این منطقه تولید می‌شود.

به گفته او موضوع دیگر بحران خاورمیانه است که بخشی از آن بازهم به وضعیت نابسامان داخلی عراق مربوط می‌شود. در این راستا اخیراً خط لوله‌ای که نفت را به یکی از پالایشگاه‌های عراق منتقل می‌کرد، منفجر شد که نگرانی‌هایی را در بازار ایجاد کرده است.

همچنین هنوز هم در نیجریه تولید نفت به حالت عادی برنگشته و شرکت های بین‌المللی سطح تولید خود را کاهش داده‌اند.

مدیر پژوهش موسسه مطالعات انرژی درباره عوامل بنیادین که در افزایش قیمت نفت خام مؤثر بوده اند نیز تشریح کرد: کاهش ذخیره‌سازی نفت و فرآورده‌های نفتی در آمریکا مطرح است که مربوط به طوفان‌های شدید دو ماه گذشته در خلیج مکزیک می‌شود.

 این موضوع موجب شد تولید نفت خام در آن مدت کاهش یابد و نفت کافی وارد بازار آمریکا نشود و به همین دلیل برداشت از ذخیره‌سازی‌ها نفت خام صورت گرفته تا تقاضا را پوشش دهد.

وی همچنین به کاهش تولید غیر اوپک نسبت به پیش‌بینی‌ها اشاره و یادآوری کرد: برآورد تولید غیر اوپک برای سال 2007 حاکی از افزایش 1.3 میلیون بشکه در روز بود که در آمار و اطلاعات منتشر شده این رقم محقق نشدده و تنها تولید این گروه کشور‌ها 810 هزار بشکه در روز افزایش نشان می دهد که این موضوع نگرانی‌هایی را در بازار ایجاد کرده، ضمن این که این پدیده سبب شده است تا در سه ماهه سوم سال، که عمدتاً می بایست ذخیره سازی صورت گیرد، سطح ذخیره سازی ها کاهش یابد به این ترتیب نگرانی درباره تأمین نیاز‌های زمستانی ایجاد شده و عده‌ای برای خرید بیشتر و تأمین نیاز‌های آتی به بازار هجوم آورده و موجبات افزایش قیمت فراهم شده است.

او با بیان این که اشکالات فنی در تولید نفت خام آلاسکا موجب کاهش تولید این منطقه شده است، خاطرنشان کرد: با توجه به انتقال نفت تولیدی آلاسکا به بازار آمریکا این مسئله به مشکلات این بازار دامن زده است.

امیرمعینی با اشاره به بحث کاهش تولید نفت خام امارات متحده عربی در ماه نوامبر توضیح داد: قرار است به مدت دو تا سه هفته به دلیل تعمیرات اساسی میادین نفتی این کشور، تولید نفت خام بین 600 تا 800 هزار بشکه در روز کاهش پیدا یابد.

در این راستا به نظر می‌رسد افزایش 500 هزار بشکه‌ای سقف تولید اوپک از ابتدای نوامبر هم عملاً نتواند این کاهش تولید را جبران کند و فشار بر قیمت‌ها ادامه می یابد. البته وی موضوع کاهش نرخ بهره در آمریکا و کم شدن ارزش دلار در مقابل سایر ارزها را یکی دیگر از دلایل افزایش قیمت نفت خام دانست و گفت: به همین دلیل بورس بازان از بازار ارز به بازار‌های نفت و طلا تغییر مسیر داده‌اند و افزایش خالص خرید بورس بازان در بازارهای بورس نفتی، افزایش قیمت را تشدید کرده است.

این کارشناس اقتصاد انرژی در ادامه تصریح کرد: پیش‌بینی‌های تقاضا در سال 2008 از افزایش حداقل 3.1میلیون بشکه‌ای نفت در روز خبر می‌دهند، این در حالی است که پیش‌بینی IEA بسیار بیشتر و بیش از 2 میلیون بشکه در روز است از طرفی پیش‌بینی افزایش عرضه غیر اوپک برای سال 2008 نیز تنها یک میلیون بشکه در روز برآورد شده است که حاکی از افزایش وابستگی مصرف کنندگان به نفت اوپک خواهد بود و در نتیجه نگرانی‌های حاصل از این پدیده نیز قیمت‌ها را تحت تاثیر قرار داده است.

او با اشاره به این که هنوز قیمت واقعی نفت خام به رکورد خود نرسیده است، توضیح داد: اگر قیمت نفت خام در سال 1980 بر اساس میزان تورم تعدیل گردد به رقم 101 دلار می رسیم که در مقایسه با نفت خام بشکه ای 90 دلاری بسیار بیشتر است.

امیرمعینی درباره روند افزایش قیمت نفت خام افزود: شواهد نشان می‌دهد اقتصاد جهان به راحتی نفت 80 دلاری را جذب کرده و هنوز هم رشد اقتصاد جهانی تحت تأثیر این قیمت ها قرار نگرفته است و پیش بینی ها حاکی از رشد اقتصادی حدود 4.9 درصدی برای سال 2008 میلادی است.

وی افزود: در حال حاضر بازار نفت در شرایط حساس و شکننده ای قرار دارد و هر اتفاقی می‌تواند منجر به افزایش قیمت‌ها تا سطح 100 دلار شود، البته باید گفت که اگر شرایط روانی ایجاد شده در بازار از بین برود و یا پیش بینی های مربوط به تقاضا در ماه های سرد سال تعدیل گردد، کاهش قیمت نفت را شاهد خواهیم بود.

وی با تاکید بر این که در حال حاضر بورس بازان و عوامل روانی تعیین کننده قیمت نفت شده‌اند نه عوامل بنیادی تصریح کرد: عوامل بنیادین بازار، از نفت 90 دلاری حمایت نمی کند و نقش عوامل روانی در این رابطه بسیار قابل توجه بوده است ولی در مجموع به نظر می‌رسد با آرام شدن اوضاع منطقه خاورمیانه و بویژه عراق متوسط قیمت نفت خام برنت در شش ماه آینده بین 65 تا 75 دلار باشد.

او درباره احتمال افزایش مجدد سقف تولید اوپک در شرایط ادامه روند افزایش قیمت افزود: با توجه به نزدیک شدن فصل سرما و افزایش تقاضا در این فصل و همچنین کاهش تولید غیر اوپک و به منظور آرام کردن جو بازار به احتمال زیاد اوپک چنین تصمیمی‌ را اتخاذ می نماید زیرا همیشه تاکید اوپک این بوده که نیاز مصرف کنندگان نفت را تأمین می نماید.