بورس اوراق بهادار تهران هر چند به ظاهر ارتباطی با دیگر بازارهای سهام دنیا ندارد اما همواره نسبت به مسائل و اتفاقاتی چون انتخابات ریاست جمهوری آمریکا واکنش نشان داده چرا که به هر حال رویهها و تصمیمات رئیس جدید جمهور آمریکا در ابعاد سیاسی و اقتصادی با اثر بخشی کوتاه یا بلند مدتی همراه است و سرمایهگذاران بورس تهران همواره به این موضوع توجه ویژهای کرده و با توجه به تفکرات رئیس جمهور جدید بخشی از افق سرمایهگذاری خود را ترسیم میکنند.
این در حالی است که بعد از گذشت حدود 2 سال مبارزات انتخاباتی بین باراک اوباما و جان مک کین ، بالاخره اوباما از حزب دموکرات امروز به عنوان اولین رئیس جمهور سیاه پوست آمریکا، چهل و چهارمین رئیس جمهوری شد که در 20 ژانویه 2009 ( اول بهمن سال جاری) راهی کاخ سفید می شود .
این اتفاق در شرایطی برای اکثر فعالان سیاسی و اقتصادی دنیا و ایران قابل پیش بینی بود که با توجه به تفکرات سیاسی و اقتصادی اوباما، انتظار میرود ضمن کاهش تنش های سیاسی، جریان اقتصادی دنیا نیز با بهبود نسبی مواجه شود به طوری که واکنش ها در بازارهای جهانی نشان میدهد که قیمت نفت و محصولات فلزی با افزایش نسبی روبرو شدهاند.
این واکنشها فقط محدود به بازارهای فیزیکی دنیا نشده و با تکیه بر نظرسنجیهای صورت گرفته در خصوص احتمال پیروزی اوباما ، از چند روز گذشته بازار های سهام آمریکا، اروپا و آسیا با رشد نسبی شاخصها مواجه شده اند.
بازار سهام ایران نیز در شرایطی طی چند ماه اخیر با رکود نسبی معاملات و افت شاخصها و نرخ سهام شرکت های برتر مواجه بود که در برابر مسائل اقتصادی ناخوشایند داخلی ( مانند عدم افزایش نرخ سنگ آهن) از پیروزی اوباما متاثر شد به طوری که اولین واکنشهای سرمایهگذاران حقوقی و حقیقی در معاملات امروز بازار سهام با رشد قیمت سهام شرکتهایی چون سرمایهگذاری غدیر، فولاد مبارکه ، مالی و اعتباری سینا، بانک پارسیان، سیمان فارس و خوزستان، مپنا، کشتیرانی، سیمان کردستان ، بانک کارآفرین و... همراه شد و حتی صفهای فروش سهام شرکتهای فولاد خوزستان و خراسان تبدیل به صف خرید و رشد قیمتها شد .
این حریان موجب شد بار دیگر کارگزاران بورس هر چند برای مقطعی کوتاه تحرکات بیشتری نسبت به گذشته از خودشان دهند و اقدام به اعمال سفارشهای خرید مشتریان خود کنند.
پیروزی اوباما در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در حالی موجب مثبت شدن نسبی معاملات بورس تهران شده که این رویداد با نظرات متفاوتی از سوی کارشناسان بازار سرمایه مواجه شده است.
* بهبود بورس تهران در روز های آینده
در این رابطه شاهین شایان آرانی از کارشناسان ارشد بازار سرمایه که دارای سابقه فعالیت در بازارهای مالی دنیا و بازار سرمایه آمریکا است به فارس میگوید: بررسی روند بورسهای دنیا در چند روز گذشته نشان میدهد که اکثر بازارهای سهام با رشد قیمت ها و شاخصها، پیروزی اوباما را لحاظ کردهاند.
وی ادامه میدهد:این اتفاق به این دلیل رخ داده که اوباما از روحیه مشارکتی برخوردار بوده و خواهان خواباندن تلاطمها است و بازارهای سرمایه نیز خواستار حضور چنین روحیه و فردی در سیاست و اقتصاد آمریکا هستند.
شایان آرانی در پاسخ به این سوال فارس که آیا روند رو به رشد بورسهایی دنیا و ایران نیز ادامه خواهد داشت یا خیر تصریح میکند: اثرات حضور اوباما در بازار سرمایه ایران نیز در شرایطی واقعی است که برگشت روند منفی بازارهای مالی و روند افزایشی اقتصاد جهانی در آینده نیز ادامه خواهد داشت مگر اینکه اتفاق غیر منتظره و عجیب و غریبی رخ دهد.
وی میگوید: انتظار میرود بورس تهران در روزهای آینده با بهبود معاملات و رشد شاخصها مواجه شود.
*کنار رفتن بخشی از ابرهای مبهم
اکبر مردانی نیز از کارشناسان بازار سرمایه به فارس میگوید: بورس تهران در حالی با کمبود نقدینگی و کاهش شاخصها در چند ماه اخیر مواجه شده که پیروزی اوباما منجر به کنار رفتن برخی از ابرهای مبهم شده و سرمایهگذاران با تکیه بر رویههای سیاسی و اقتصادی اوباما نسبت به مسائل سیاسی آینده امیدوار شدند.
وی ادامه میدهد: این اتفاق موجب شد تا سهام برخی از شرکتهای بورس مانند فولادیها که با ریزش قابل توجه قیمت سهام مواجه بودند به طور مقطعی مورد توجه قرار گیرند و به نظر میرسد روند رو به رشد شاخصهای بورس در روزهای آینده نیز ادامه باید.
مردانی در پاسخ به این سوال که آیا این وضعیت شامل غالب شرکتهای بورس خواهد شد یا خیر اظهار میدهد: در برابر ارزشمندی برخی از سهام، دستهایی از شرکتها مانند سیمانیها با جو روانی مواجه شدها ند و رشد مقطعی شرکت های برتر و شاخصهای بورس منجر خواهد شد تا گروهی از سرمایهگذاران از این فرصت استفاده کرده و زمینه افزایش نرخ سهام شرکتهای نه چندان مطرح را فراهم کنند.
وی معتقد است: در این شرایط سهامداران باید با احتیاط و با تکیه بر تحلیل و نه جو روانی اقدام به شناسایی و خرید سهام شرکتهای مطلوب کنند.
*بازار به فال نیک گرفت اما ...
جواد عبادی دیگر کارشناس بازار سرمایه نیز بر این باور است که بازار سهام کشور به مانند دیگر بازار های دنیا پیروزی اوباما در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را به فال نیک گرفته است.
وی میگوید: بازار سهام کشور در شرایطی به این موضوع واکنش مثبتی نشان داد که از مدتها پیش منتظر چنین اتفاقی بود اما اینکه سیاستهای اقتصادی و سیاسی آمریکا در رابطه با مسائلی چون تحریمها و موضوع هستهای ایران از چه رویهای برخوردار خواهد شد موضوعی است که به سیاستهای اعلامی دولتمردان جدید آمریکا مربوط است.
وی ادامه میدهد: بهبود معاملات بورس در نتیجه پیروزی اوباما اثری غیر مستقیم بر بورس داشته که اثرات مستقیم آن در آینده مشخص و مشهود خواهد بود، چرا که فعلا" شرایط دیروز ایران با امروز فرقی نکرده و باید منتظر تصمیمات مربوط به مباحث پولی و سیاسی آمریکا بود.
* سهامداران به هوش باشند
در این میان مازیار حقیقی یکی از کارگزاران با سابقه بورس معتقد است: خوش بینی بازارهای مالی دنیا و بورس کشور درحالی با واکنش های مثبت و رشد قیمت ها همراه بوده که انتخاب اوباما جو روانی مثبتی را بر بورس ها حاکم کرده اما باتوجه به اجرایی نشدن برنامهها و شفاف نبودن سیاستهای دولت جدید آمریکا نمیتوان انتظار داشت یک شبه تغییرات گستردهای رخ دهد.
وی ادامه می دهد: این درحالی است که اوباما اظهار داشته با تغییراتی نسبت به رفع مشکلات و ایجاد نظم در بازارهای مالی خواهد کوشید که برخی از این تغییرات ممکن است در سالهای آینده و حتی در دور دوم ریاست جمهوری اتفاق بیفتد.
حقیقی با بیان اینکه اقتصاد ایران از رکورد بازارهای مالی متأثر شده اضافه میکند: برخلاف عدهای که به عدم اثربخشی اقتصاد ایران از مسائل جهانی اعتقاد دارند باید گفت شاید ایران از ضریب همبستگی کمتری با اقتصاد دنیا برخوردار باشد اما تحت تأثیر قیمت نفت و نرخ محصولات جهانی قرار دارد و از سوی دیگر با رکود بازارهای مالی، سهام شرکتهایی مانند مخابرات که هیچ وابستگی به دنیا ندارد با کاهش قیمت مواجه شد که این موضوع نشان دهنده اثرگذاری مسائل جهانی بر اقتصاد ایران است.
این کارگزار بورس ادامه میدهد: با مشخص رئیس جمهور جدید آمریکا، استنباط فعالان اقتصادی دنیا و ایران این است که تعاملات جهانی افزایش خواهد یافت و از شدت تنش ها کاسته خواهد شد و به همین دلیل جو روانی مثبتی بر بازارهای سهام دنیاحاکم شده است.
حقیقی میگوید: این جو روانی مقطعی است و باید منتظر کابینه دولت جدید و اعلام سیاست ها بود و بر همین اساس به سهامداران کشور توصیه میشود که از هشیاری خاصی برخوردار باشند.
*بررسی حضور اوباما بر دو گروه شرکت های بورس ایران
این نقطه نظرات در حالی بیان شده که روح الله صمدی یکی دیگر از کارشناسان بورس ، حاکمیت دموکرات ها و اوباما بر آمریکا را در دو بعد بازارهای جهانی و بازار سرمایه ایران بررسی میکند و به فارس میگوید: بسیاری از فعالان اقتصادی دنیا بر این باور بوده و هستند که بحران مالی حاکم بر اقتصاد دنیا ناشی از سیاستهای غلط حزب جمهوریخواه آمریکا و بوش رخ داده که با روی کار آمدن حزب دموکرات و اوباما انتظار بهبود شرایط و رشد اقتصاد جهانی میرود به طوری که افزایش شاخص بورس کشورهای آسیایی در چند روز گذشته نشان داده که سایه بحران مالی آرام آرام در حال عبور است.
وی در بررسی اثرات حضور اوباما بر بازار سرمایه ایران نیز بر این باور است: در بورس ایران دو دسته شرکتها از این اتفاق متاثر خواهند شد دسته اول شرکتهایی از صنایع فولادی، نفتی و پتروشیمی هستند که تحت تاثیر رکورد جهانی و موانع داخلی با کاهش قیمت مواجه بودند که احتمال رشد قیمت سهام این گروه در کوتاه مدت وجود دارد.
صمدی ادامه می دهد : دسته دوم نمادهای مورد اقبال سرمایه گذاران مانند موسسات بانکی حاضر در بورس را شامل می شوند که با استقبال روبرو خواهند شد.
با این همه صمدی تاکید میکند: این جریان در مجموع موقتی است و عکسالعمل شتابزده سرمایهگذاران بورس کشور در روزهای آینده با مشخصتر شدن واقعیتها، رفع و از تاثیرات ناگهانی پیروزی اوباما کاسته خواهد شد.
*اولین شوک بر بازار و توصیه ایی به مسئولان
بازارهای سهام دنیا از جمله ایران در حالی از ماهیت همیشگی و ذاتی یعنی نوسان برخوردارند که همواره جریانات و اتفاقاتی در حوزههای سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی و در ابعاد جهانی، منطقهای و ملی موجب فراز و نشیبهایی در بازار های مالی میشوند.
بازار سهام کشور در حالی بعد از رشد قابل توجه شاخص و قیمت ها در چهار ماه ابتدایی سال و از اوایل تیر ماه با رکورد نسبی و ریزش ارقام شاخص دست و پنجه نرم می کند که در برابر نیاز بازار سهام کشور به ایجاد شوک مثبت از سوی مسئولین اقتصادی خصوصا وزارت صنایع و اقتصاد و عدم اجابت این نیاز، اولین شوک احیا کننده پیکر بورس از آن سوی آبها رسید.
بورس و سهامداران و سرمایهگذاران ایران در حالی امروز به پیروزی اوباما واکنش مقطعی و مثبتی نشان دادند که با توجه به مشخص نبودن سیاستهای اجرایی دولت جدید آمریکا به نظر میرسد این شوک از دوام چندانی برخوردار نباشد اما مسولین کشور با توجه به رکود بازارهای مسکن و پول و ... میتوانند و باید از این فرصت استفاده کرده و با توجه به ظرفیتهای پیدا و پنهان بورس و شرکتهای اصل 44 و مشمول واگذاری، سیاستهایی در پیش بگیرند که درکوتاه و بلندمدت بورس کشور از جایگاهی شایسته و مهمتر از آن از عمق، عرض و طول مناسبی برخوردار باشد.
در این میان باید به سهامداران خصوصا" سهامداران تازه وارد که تجربهایی از چنین رویدادهایی ندارند گفت که بر اساس سوابق موجود هر اتفاق مثبت یا منفی از دامنه اثر بخش محدودی برخوردار بوده و واقعیتها بعد از فروش کردن واکنشهای اولیه مشخص میشوند . بر همین اساس باید از هرگونه تصمیمات شتاب زده اجتناب کرده و بر مدار منطبق و تحلیل و با استفاده از سرمایههای مازاد در بازار سهام پیچیده و بیرحم اما مطلوب و سودده حضور داشت.
منبع :خبرگزاری فارس